15 อารมณ์ 6
“กลิ่น” กับ “ความคิดถึงกลิ่น” เป็นอารมณ์ชนิดเดียวกันหรือไม่?
จุดประสงค์การเรียนรู้
สร้างจากคำถามท้ายบททั้ง 5 ข้อ (ไม่ได้เพิ่มเนื้อหาใหม่)
- จับคู่ได้: จับคู่อารมณ์กับทวาร
- ตอบได้ว่า: โผฏฐัพพารมณ์ประกอบด้วย
- บอกได้ว่าข้อความนี้ถูกหรือผิด: นิพพานเป็นธัมมารมณ์
- ตอบได้ว่า: อารมณ์ที่รู้ได้ทางมโนทวารเท่านั้น
- บอกได้ว่าข้อความนี้ถูกหรือผิด: อาโปธาตุรู้ได้ทางกายทวาร
สรุปบทเรียน
อารมณ์ 6: รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมณ์ ธัมมารมณ์
โผฏฐัพพารมณ์คือ ปฐวี เตโช วาโย (อาโปไม่ถูกรู้ทางกาย)
ธัมมารมณ์รู้ได้ทางมโนทวารเท่านั้น ได้แก่ ปสาทรูป สุขุมรูป จิต เจตสิก นิพพาน บัญญัติ
รูปแบบช่วยจำ: เห็น–ได้ยิน–ได้กลิ่น–รู้รส–สัมผัส–รู้เรื่อง — อารมณ์ 5 แรกเป็นรูปหยาบ อารมณ์ที่ 6 กว้างที่สุด
คำสำคัญ
- รูปารมณ์
- จักขุทวาร
- สัททารมณ์
- โสตทวาร
- คันธารมณ์
- ฆานทวาร
- ธัมมารมณ์
- มโนทวาร
แหล่งที่มาและสถานะ
[COMMENTARY] Abhidhammattha-saṅgaha (Ācariya Anuruddha) — ปริจเฉท 3 — อารัมมณสังคหะ · สถานะ: secondary (commentarial) — v1, not in Vault · ความมั่นใจ: high · เนื้อหาจาก v1 ไม่อยู่ใน Vault — TODO_VERIFY
สถานะเนื้อหา: draft — TODO_VERIFY โดยผู้สอน
ตรวจกับ Mind Engine Vault: สอดคล้องกับ Vault บางส่วน
มีใน Vault:
- อารมณ์ 5 → ทวาร — Sensory_Process_Rules
- ความจำ/แนวคิด → มโนทวาร — Input_Router
ไม่มีใน Vault TODO_VERIFY:
- รายการธัมมารมณ์
- โผฏฐัพพะ = ปฐวี เตโช วาโย