thearthistory

อภิธรรม / Abhidhamma

เครื่องมือช่วยเข้าใจและช่วยจำอภิธรรม

เรียนรู้โครงสร้างจิต เจตสิก รูป และกระบวนการเกิดขึ้นของจิต ผ่านแผนภาพแบบโต้ตอบ การจำแนกโครงสร้าง และแบบฝึกหัด

โครงสร้างหลักสูตร: 6 โมดูล 24 บทเรียน

Module 1 · Foundation

เห็นแผนที่ทั้งหมดก่อน

  1. บทที่ 01 · อภิธรรมคืออะไร
    ถ้าแยก “ประสบการณ์หนึ่งขณะ” ออกเป็นชิ้นส่วนที่เล็กที่สุด จะเหลืออะไรบ้าง?
  2. บทที่ 02 · จิตคืออะไร
    ตอนนี้กำลังอ่านอยู่ — ในขณะเดียวกันได้ยินเสียงรอบตัวด้วยจริงหรือ?
  3. บทที่ 03 · จิตและเจตสิกเกิดร่วมกันอย่างไร
    เวลาโกรธ “ความโกรธ” กับ “การรู้” เป็นสิ่งเดียวกันหรือไม่?
  4. บทที่ 04 · แผนที่จิต 89 / 121
    ถ้าต้องจำชื่อจิต 89 ดวง จะเริ่มจากชื่อแรก หรือจากโครงสร้างใหญ่?

Module 2 · Citta by Structure

เข้าใจจิตจากโครงสร้าง

  1. บทที่ 05 · กามาวจรจิต 54
    จิตที่เกิดบ่อยที่สุดในชีวิตประจำวันของเราอยู่ในหมวดไหน?
  2. บทที่ 06 · อกุศลจิต 12
    ความอยาก ความโกรธ และความสับสน เกิดจาก “ราก” เดียวกันหรือไม่?
  3. บทที่ 07 · อเหตุกจิต 18
    ตอนที่ตาแค่ “เห็น” ยังไม่ทันชอบหรือไม่ชอบ จิตเป็นแบบไหน?
  4. บทที่ 08 · กามาวจรโสภณจิต 24
    การทำดีด้วยความเข้าใจ กับทำดีเพราะถูกชักชวน ต่างกันในระดับจิตอย่างไร?

Module 3 · Cetasika

เจตสิก

  1. บทที่ 09 · เจตสิกคืออะไร
    ความศรัทธา ความโกรธ และความจำ — ทั้งหมดนี้คือ “จิต” หรือ “สิ่งที่ประกอบจิต”?
  2. บทที่ 10 · สัพพจิตตสาธารณเจตสิก 7
    อะไรคือ “อุปกรณ์พื้นฐาน” ที่จิตทุกดวงต้องมี?
  3. บทที่ 11 · ปกิณณกเจตสิก 6
    ความเพียรและความพอใจ เกิดได้ทั้งตอนทำดีและทำชั่วหรือไม่?
  4. บทที่ 12 · อกุศลเจตสิกและโสภณเจตสิก
    ทำไมจิตโกรธถึง “เป็นทุกข์” แต่จิตเมตตาถึง “เบา”?

Module 4 · How Citta Functions

จิตทำงานอย่างไร

  1. บทที่ 13 · กิจของจิต 14
    จิตดวงหนึ่ง “ทำงาน” อะไรได้บ้าง ตั้งแต่เกิดจนตาย?
  2. บทที่ 14 · ทวาร 6
    จิตรับรู้โลกผ่าน “ประตู” กี่บาน?
  3. บทที่ 15 · อารมณ์ 6
    “กลิ่น” กับ “ความคิดถึงกลิ่น” เป็นอารมณ์ชนิดเดียวกันหรือไม่?
  4. บทที่ 16 · ฐานและวิญญาณ
    ทวาร (ประตู) กับวัตถุ (ที่อาศัยเกิด) ต่างกันอย่างไร?

Module 5 · Citta-vīthi

จิตวิถี

  1. บทที่ 17 · ภวังคจิต
    ตอนหลับลึกไม่ฝัน จิตหายไปหรือไม่?
  2. บทที่ 18 · ปัญจทวารวิถี
    จาก “เห็น” จนถึง “ชอบ” จิตต้องเกิดกี่ขณะ?
  3. บทที่ 19 · ชวนะ
    ช่วงไหนของวิถีจิตที่ “เราเลือกได้”?
  4. บทที่ 20 · ตทาลัมพนะและการกลับสู่ภวังค์
    หลังจาก “ชอบ” แล้ว จิตยังรับอารมณ์นั้นต่ออีกไหม?

Module 6 · Integration

บูรณาการ

  1. บทที่ 21 · รูป 28
    ร่างกายที่เราเรียกว่า “ฉัน” แยกได้เป็นกี่องค์ประกอบ?
  2. บทที่ 22 · ภูมิและระดับจิต
    “ระดับของจิต” กับ “ที่เกิดของสัตว์” เป็นเรื่องเดียวกันหรือไม่?
  3. บทที่ 23 · ปัจจัยและปัฏฐานเบื้องต้น
    จิตดวงหนึ่งเกิดได้ “เพราะอะไร” บ้าง?
  4. บทที่ 24 · Mind Simulator
    ถ้าเห็นอาหารที่ชอบ จิตเดินทางอย่างไรตั้งแต่ตาจนถึงใจ?

เครื่องมือ

แหล่งที่มาและการตรวจสอบ

ข้อมูลหลักธรรมสร้างจาก Mind Engine Obsidian Vault (catalog จิต 89 เจตสิก 52 กฎ และ test case) ทุกข้อมูลมีป้ายแหล่งที่มา [CANON] [COMMENTARY] [SYSTEM MODEL] [EDUCATIONAL EXPLANATION] ซึ่งไม่ใช่หมวดเดียวกัน ข้อมูลที่ยังไม่ได้ตรวจกับต้นฉบับติดป้าย TODO_VERIFY

ชุดทดสอบจาก Mind Engine Vault ผ่าน 29/29 (คำเตือน 1) · อ่านเรื่องแหล่งที่มา · ดูผลการตรวจสอบ