03 จิตและเจตสิกเกิดร่วมกันอย่างไร
เวลาโกรธ “ความโกรธ” กับ “การรู้” เป็นสิ่งเดียวกันหรือไม่?
จุดประสงค์การเรียนรู้
สร้างจากคำถามท้ายบททั้ง 5 ข้อ (ไม่ได้เพิ่มเนื้อหาใหม่)
- ตอบได้ว่า: ข้อใดไม่ใช่ลักษณะของเจตสิก
- จับคู่ได้: จับคู่ลักษณะเจตสิก
- บอกได้ว่าข้อความนี้ถูกหรือผิด: จิตบางดวงเกิดโดยไม่มีเจตสิกเลย
- ตอบได้ว่า: จิตที่มีเจตสิกประกอบน้อยที่สุด มีเจตสิกกี่ดวง
- ตอบได้ว่า: เจตสิกมีทั้งหมดกี่ดวง
สรุปบทเรียน
จิตไม่เคยเกิดตามลำพัง จะมีเจตสิกเกิดร่วมด้วยเสมอ อย่างน้อย 7 ดวง (สัพพจิตตสาธารณเจตสิก)
เจตสิกมีลักษณะ 4: เกิดพร้อมจิต (เอกุปปาทะ) ดับพร้อมจิต (เอกนิโรธะ) มีอารมณ์เดียวกับจิต (เอกาลัมพนะ) อาศัยวัตถุเดียวกับจิต (เอกวัตถุกะ)
เจตสิกมีทั้งหมด 52 ดวง
รูปแบบช่วยจำ: เกิดพร้อม · ดับพร้อม · อารมณ์เดียวกัน · วัตถุเดียวกัน — จิตเป็น “ผู้รู้” เจตสิกเป็น “คุณภาพของการรู้”
คำสำคัญ
- เอกุปปาทะ
- เกิดพร้อมจิต
- เอกนิโรธะ
- ดับพร้อมจิต
- เอกาลัมพนะ
- อารมณ์เดียวกัน
- เอกวัตถุกะ
- วัตถุเดียวกัน
แหล่งที่มาและสถานะ
[COMMENTARY] Abhidhammattha-saṅgaha (Ācariya Anuruddha) — ปริจเฉท 2 — ลักษณะเจตสิก 4 · สถานะ: secondary (commentarial) — v1, not in Vault · ความมั่นใจ: high · เนื้อหาจาก v1 ไม่อยู่ใน Vault — TODO_VERIFY
สถานะเนื้อหา: draft — TODO_VERIFY โดยผู้สอน
ตรวจกับ Mind Engine Vault: สอดคล้องกับ Vault บางส่วน
มีใน Vault:
- เจตสิกเกิด–ดับพร้อมจิต อารมณ์เดียวกัน ที่อาศัยเดียวกัน — note เจตสิกทุกไฟล์
- อย่างน้อย 7 ดวง — CC-1 / compatibility_rules.json
- 52 — Cetasika_MOC
ไม่มีใน Vault TODO_VERIFY:
- ชื่อบาลีของลักษณะ 4 (เอกุปปาทะ ฯลฯ)