04 แผนที่จิต 89 / 121

ถ้าต้องจำชื่อจิต 89 ดวง จะเริ่มจากชื่อแรก หรือจากโครงสร้างใหญ่?

คำถามที่บทนี้ช่วยตอบ

จิตแบ่งตามภูมิได้เป็นกลุ่มใหญ่ 4 กลุ่มอะไรบ้าง
ทำไมกามาวจรจิตจึงมี 54
รูปาวจรจิต 15 และอรูปาวจรจิต 12 มีโครงสร้างอย่างไร
ทำไมโลกุตตรจิตจึงเป็น 8 ในการนับแบบ 89
ทำไมโลกุตตรจิตจึงเป็น 40 ในการนับแบบ 121
ระหว่าง 89 กับ 121 อะไรเปลี่ยน และอะไรคงเดิม

แผนที่จิตแบบข้อความ

จิต Citta — 89 (นับแบบ 121: 121 TODO_VERIFY)
จำแนกตามภูมิ 4 กลุ่มขนานกัน: กามาวจร 54 · รูปาวจร 15 · อรูปาวจร 12 · โลกุตตร 8 (Citta_MOC)
นับแบบ 121: เปลี่ยนเฉพาะโลกุตตร 8 → 40 (ข้อมูล 40 ดวงเป็นชั้น v1 — TODO_VERIFY)
- กามาวจรจิต Kāmāvacara — 54 · ดูใน Dictionary
  ประกอบด้วย อกุศลจิต 12 + อเหตุกจิต 18 + กามาวจรโสภณจิต 24 = 54
  จำนวนรายหมวดตรงกับ Citta_MOC
  - อกุศลจิต Akusala — 12 · ดูใน Dictionary
    ประกอบด้วย โลภมูลจิต 8 · โทสมูลจิต 2 · โมหมูลจิต 2
    - โลภมูลจิต Lobhamūla — 8 · ดูใน Dictionary
      เวทนา: โสมนัส / อุเบกขา
      องค์ประกอบเด่น: ประกอบด้วยทิฏฐิ / ไม่ประกอบด้วยทิฏฐิ
      การชักนำ: ไม่ชักนำ / มีการชักนำ
    - โทสมูลจิต Dosamūla — 2 · ดูใน Dictionary
      การชักนำ: ไม่ชักนำ / มีการชักนำ
    - โมหมูลจิต Mohamūla — 2 · ดูใน Dictionary
      องค์ประกอบเด่น: วิจิกิจฉา / อุทธัจจะ
  - อเหตุกจิต Ahetuka — 18 · ดูใน Dictionary
    ประกอบด้วย อกุศลวิบากจิต 7 · กุศลวิบากจิต 8 · กิริยาจิต 3
    - อกุศลวิบากจิต Akusala-vipāka — 7 · ดูใน Dictionary
      เวทนา: อุเบกขา / ทุกข์
    - กุศลวิบากจิต Kusala-vipāka — 8 · ดูใน Dictionary
      เวทนา: อุเบกขา / สุข / โสมนัส
    - กิริยาจิต Kiriya (ahetuka) — 3 · ดูใน Dictionary
      เวทนา: อุเบกขา / โสมนัส
  - กามาวจรโสภณจิต Kāmāvacara-sobhana — 24 · ดูใน Dictionary
    ประกอบด้วย มหากุศลจิต 8 · มหาวิบากจิต 8 · มหากิริยาจิต 8
    - มหากุศลจิต Mahākusala — 8 · ดูใน Dictionary
      เวทนา: โสมนัส / อุเบกขา
      องค์ประกอบเด่น: ประกอบด้วยญาณ / ไม่ประกอบด้วยญาณ
      การชักนำ: ไม่ชักนำ / มีการชักนำ
    - มหาวิบากจิต Mahāvipāka — 8 · ดูใน Dictionary
      เวทนา: โสมนัส / อุเบกขา
      องค์ประกอบเด่น: ประกอบด้วยญาณ / ไม่ประกอบด้วยญาณ
      การชักนำ: ไม่ชักนำ / มีการชักนำ
    - มหากิริยาจิต Mahākiriya — 8 · ดูใน Dictionary
      เวทนา: โสมนัส / อุเบกขา
      องค์ประกอบเด่น: ประกอบด้วยญาณ / ไม่ประกอบด้วยญาณ
      การชักนำ: ไม่ชักนำ / มีการชักนำ
- รูปาวจรจิต Rūpāvacara — 15 · ดูใน Dictionary
  ประกอบด้วย กุศลจิต 5 · วิบากจิต 5 · กิริยาจิต 5 = 15
  - กุศลจิต Kusala — 5 · ดูใน Dictionary
    องค์ประกอบเด่น: ฌาน 1 / ฌาน 2 / ฌาน 3 / ฌาน 4 / ฌาน 5
  - วิบากจิต Vipāka — 5 · ดูใน Dictionary
    องค์ประกอบเด่น: ฌาน 1 / ฌาน 2 / ฌาน 3 / ฌาน 4 / ฌาน 5
  - กิริยาจิต Kiriya — 5 · ดูใน Dictionary
    องค์ประกอบเด่น: ฌาน 1 / ฌาน 2 / ฌาน 3 / ฌาน 4 / ฌาน 5
- อรูปาวจรจิต Arūpāvacara — 12 · ดูใน Dictionary
  ประกอบด้วย กุศลจิต 4 · วิบากจิต 4 · กิริยาจิต 4 = 12
  - กุศลจิต Kusala — 4 · ดูใน Dictionary
    องค์ประกอบเด่น: อากาสานัญจายตนะ / วิญญาณัญจายตนะ / อากิญจัญญายตนะ / เนวสัญญานาสัญญายตนะ
  - วิบากจิต Vipāka — 4 · ดูใน Dictionary
    องค์ประกอบเด่น: อากาสานัญจายตนะ / วิญญาณัญจายตนะ / อากิญจัญญายตนะ / เนวสัญญานาสัญญายตนะ
  - กิริยาจิต Kiriya — 4 · ดูใน Dictionary
    องค์ประกอบเด่น: อากาสานัญจายตนะ / วิญญาณัญจายตนะ / อากิญจัญญายตนะ / เนวสัญญานาสัญญายตนะ
- โลกุตตรจิต Lokuttara — 8 (นับแบบ 121: 40 TODO_VERIFY) · ดูใน Dictionary
  ประกอบด้วย มรรคจิต 4 · ผลจิต 4 = 8
  นับแบบ 121: มรรค 4 + ผล 4 = 8 จำแนกตามฌาน 5 ระดับ = 40 — TODO_VERIFY (ไม่มี record ราย 121 ใน Vault)
  - มรรคจิต Magga — 4 (นับแบบ 121: 20 TODO_VERIFY) · ดูใน Dictionary
    องค์ประกอบเด่น: โสดาปัตติ / สกทาคามิ / อนาคามิ / อรหัตต
  - ผลจิต Phala — 4 (นับแบบ 121: 20 TODO_VERIFY) · ดูใน Dictionary
    องค์ประกอบเด่น: โสดาปัตติ / สกทาคามิ / อนาคามิ / อรหัตต

จำนวนจิตแต่ละภูมิ: นับแบบ 89 และ 121
ภูมิ	89 จิต	121 จิต
กามาวจรจิต	54	54
รูปาวจรจิต	15	15
อรูปาวจรจิต	12	12
โลกุตตรจิต	8	40 TODO_VERIFY
รวม	89	121

ทำไม 89 จึงกลายเป็น 121?

54 + 15 + 12 + 8 = 89 — นับแบบ 89
มรรค 4 + ผล 4 = โลกุตตรจิต 8 — โลกุตตรจิต 8 ใน catalog (C082–C089)
8 × ฌาน 5 = 40 — จำแนกโลกุตตรจิตแต่ละดวงตามฌาน 5 ระดับ TODO_VERIFY
54 + 15 + 12 + 40 = 121 — นับแบบ 121 — กามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร ไม่เปลี่ยน

ไม่ได้เพิ่มจิตใหม่ 32 ประเภทที่ไม่เกี่ยวข้อง — เป็นการจำแนกโลกุตตรจิต 8 ดวงเดิมให้ละเอียดขึ้นตามระดับฌาน (ถ้อยคำนี้เป็นคำอธิบายของระบบ — TODO_VERIFY ตรวจกับฉบับที่ใช้สอน)

จุดประสงค์การเรียนรู้

สร้างจากคำถามท้ายบททั้ง 5 ข้อ (ไม่ได้เพิ่มเนื้อหาใหม่)

ตอบได้ว่า: กลุ่มหลักใดมีจิต 54 ดวง
จับคู่ได้: แยกอกุศลจิต 12 ตามมูล (ราก)
ตอบได้ว่า: เมื่อสลับจากการนับ 89 เป็น 121 อะไรเปลี่ยน
ตอบได้ว่า: ในการจำแนกแบบขยาย (121) แสดงโลกุตตรจิตกี่ดวง
เติมลำดับได้: เติมผลรวม

สรุปบทเรียน

จำแนกจิตตามภูมิได้ 4 กลุ่ม ซึ่งอยู่ระดับเดียวกันในแผนผัง (ไม่ใช่ขั้นตอนต่อเนื่อง): กามาวจรจิต 54 · รูปาวจรจิต 15 · อรูปาวจรจิต 12 · โลกุตตรจิต 8 รวม 89

กามาวจรจิต 54 = อกุศลจิต 12 + อเหตุกจิต 18 + กามาวจรโสภณจิต 24 · อกุศลจิต 12 = โลภมูล 8 + โทสมูล 2 + โมหมูล 2

รูปาวจรจิต 15 = กุศล 5 + วิบาก 5 + กิริยา 5 (ฌาน 1–5) · อรูปาวจรจิต 12 = กุศล 4 + วิบาก 4 + กิริยา 4 (อายตนะ 4)

โลกุตตรจิต 8 = มรรคจิต 4 + ผลจิต 4 (โสดาปัตติ สกทาคามิ อนาคามิ อรหัตต)

นับแบบ 121: จำแนกโลกุตตรจิต 8 ดวงตามฌาน 5 ระดับ ได้ 8 × 5 = 40 — กามาวจร 54 รูปาวจร 15 อรูปาวจร 12 คงเดิม: 54 + 15 + 12 + 40 = 121 (TODO_VERIFY)

จิตดวงเดียวพิจารณาได้หลายเกณฑ์ (ภูมิ ชาติ เหตุ เวทนา กิจ) แผนที่ในบทนี้แสดงการจำแนกตามภูมิ

รูปแบบช่วยจำ: 54 · 15 · 12 · 8 → 89 | 8 × 5 = 40 → 121 — เปลี่ยนเฉพาะโลกุตตร — อีก 3 กลุ่มคงเดิม

คำสำคัญ

โลภมูลจิต: 8
โทสมูลจิต: 2
โมหมูลจิต: 2

แหล่งที่มาและสถานะ

[COMMENTARY] Abhidhammattha-saṅgaha (Ācariya Anuruddha) — ปริจเฉท 1 — สรุปจิต 89 / 121 · สถานะ: secondary (commentarial) — v1, not in Vault · ความมั่นใจ: high · เนื้อหาจาก v1 ไม่อยู่ใน Vault — TODO_VERIFY

สถานะเนื้อหา: draft — TODO_VERIFY โดยผู้สอน

ตรวจกับ Mind Engine Vault: สอดคล้องกับ Vault บางส่วน

มีใน Vault:

54·15·12·8 = 89 — Citta_MOC
หมวดย่อย 12/18/24 · 5/5/5 · 4/4/4 · มรรค 4 + ผล 4 — citta_catalog.csv
121 — Canon_Map (“สังคหะจิต 89/121”)

ไม่มีใน Vault TODO_VERIFY:

โลกุตตร 8 × ฌาน 5 = 40 (การจำแนกโลกุตตรตามฌาน)
ข้อความ “จิตดวงเดียวพิจารณาได้หลายเกณฑ์” เป็นคำอธิบายของระบบ

ความหมายของป้ายแหล่งที่มา · ผลการตรวจสอบกับ Vault

เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง

แผนที่จิต 89 / 121